INFORMACIONI SISTEM

ZAŠTITE PRIRODE FEDERACIJE BOSNE I HERCEGOVINE

O Informacionom Sistemu


Informacioni sistem zaštite prirode Federacije Bosne i Hercegovine (ISZP-FBiH) čine informacije o prirodnom (biološkom i geološkom) nasljeđu Federacije Bosne i Hercegovine u formi baza podataka, aplikativnih rješenja i web servisa. ISZP-FBiH je namijenjen za prikupljanje, čuvanje, održavanje i dijeljenje podataka.

Prema članu 197. Zakona o zaštiti prirode Federacije BiH (Sl. novine FBiH broj 66/13 od 28.8.2013.godine) Federalno ministarstvo okoliša i turizma (FMOiT) treba da organizuje, a Federalni zavod za zaštitu prirode (FZZP) vodi informacioni sistem zaštite prirode (ISZP) kao dio jedinstvenog informacionog sistema ministarstva, prema međunarodno prihvaćenim standardima i obavezama. Prema istom članu FZZP treba da prikuplja, obrađuje i objedinjuje podatke o stanju prirode, izrađuje izvještaje i vodi baze podataka u sklopu ISZP.

Budući da FZZP još nije uspostavljen, Vlada Federacije BiH je na 137. sjednici donijela Zaključak broj 146/2018 od 01.02.2018. godine, kojim zadužuje Fond za zaštitu okoliša Federacije BiH (Fond) da pokrene aktivnosti u cilju formiranja ISZP. Fondu je dodjeljen zadatak uspostavljanja i razvijanja ISZP do momenta uspostave FZZP.

Ovaj portal je početna stranica na kojoj će biti objavljeni svi dijelovi ISZP-FBiH u modularnoj formi (zaštićena područja, flora, fauna, zaštićene vrste, crvena lista itd.). Svaki dio ovog informacionog sistema će se razvijati kao posebna aplikacija i integrisati u sistem ili putem zajedničke baze ili dodavanjem vanjske reference na ovaj portal.

Trenutno je razvijen samo modul Lista odabranih endemskih kopnenih biljnih i životinjskih taksona u Jugoistočnoj Evropi (JIE), a u narednom periodu biće uspostavljeni i ostali dijelovi, odnosno moduli ISZP-FBiH.

Moduli


Zaštićena područja FBiH

Područja koja imaju izraženu geološku, biološku, ekosistemsku ili pejzažnu raznovrsnost i koja su značajna kao staništa vrsta ptica.

Lista endema JIE

Endemične vrste čiji su klasični lokaliteti na području Jugoistočne Evrope (vaskularne biljke, sisari, vodozemci, gmizavce i tvrdokrilci (Coleoptera)).

Zaštićene vrste FBiH

Divlje vrste koje su ugrožene ili mogu postati ugrožene, koje imaju poseban značaj iz genetičkog, ekološkog, ekosistemskog, naučnog, zdravstvenog, ekonomskog i drugog aspekta.

Flora FBiH

Registar biljnih vrsta FBiH.

Fauna FBiH

Registar životinjskih vrsta FBiH.

Crvena lista FBiH

Lista vrsta rasprostranjenih u FBiH, koje imaju kategoriju ugroženosti u skladu sa kriterijumima IUCN-a.

O Fondu


Fond za zaštitu okoliša Federacije BiH je strukturirana, neprofitna, finansijska institucija u svojstvu pravnog lica s pravima, obavezama i odgovornostima utvrđenim Zakonom o Fondu, Statutom Fonda kao i nizom drugih zakonskih i podzakonskih akata. Fond je osnovan od strane Vlade Federacije BiH 08.07.2003. godine, a postao je operativan 2010. godini. U prethodnih 10 godina, Fond je prepoznat kao subjekt, koji finansijskom i tehničkom podrškom doprinosi postizanju ciljeva definisanih u relevantnim domaćim i međunarodnim dokumenatima iz oblasti zaštite okoliša.

Svojim djelovanjem, Fond se iskazao kao jedan od pokretača snažnijeg ekonomskog i privrednog razvoja Federacije BiH, uz stalnu transparentnost namjenskog pribavljanja, upravljanja i korištenja sredstava Fonda.

Dostupnosti rezultata i informacija o projektima koje Fond finansira, sa jedne strane, kao i kontinuirano finansiranje projekata iz oblasti zaštite prirode, sa druge strane, dovele su do prepoznavanja Fonda kao transparentnog izvora provjerenih i relevantnih informacija. Prethodno navedene činjenice su jedan od ključnih faktora uključivanja Fonda u uspostavljanje i vođenje informacionog sistema zaštite prirode Federacije BiH.

O projektu


Uspostavljanje osnovne baze Informacionog sistema zaštite prirode Federacije Bosne i Hercegovine (ISZP-FBIH) i različitu regionalnu saradnju i projekte koji se tiču očuvanja biodiverziteta je podržao Otvoreni regionalni fond za Jugoistočnu Evropu – Biodiverzitet (GIZ/ORF-BD) u sklopu podprojekta „Regionalna mreža za upravljanje informacijama o biodiverzitetu i izvještavanje (BIMR)“, kojeg finansira njemačko Savezno ministarstvo za ekonomsku saradnju i razvoj (BMZ), a implementira Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH.


Ukratko o BIMR potprojektu (juli, 2016–2018)

Cilj pod-projekta je poboljšati kapacitete partnerskih institucija u oblasti BIMR-a kako bi se ispunili zahtjevi prema Konvenciji o biološkoj raznolikosti (eng. CBD) i Evropskoj uniji (eng. EU) u Jugoistočnoj Evropi (JIE).

Učešće i posvećenost svih relevantnih i zainteresovanih grupa u regionu JIE su doprinijeli izradi i implementaciji tri komponente s ciljem izgradnje kapaciteta BIMR potprojekta:

Komponenta 1

Regionalne i nacionalne procjene početnog stanja u oblasti BIMR-a uključuje sljedeće segmente:

  • a) Procjena aktera – mapira interese i odnose relevantnih aktera u ciljanim ekonomijama JIE. Ova aktivnost je povezana za njihove uloge i funkcije, stručno znanje i prakse vezane za prikupljanje i analizu podataka o biodiverzitetu, verifikaciju i validaciju, te izvještavanje;
  • b) Procjena politika – fokus je na nacionalni zakonodavni okvir, instrumente i alate koji se vežu za svaku instituciju koja je relevantna za BIMR;
  • c) Procjena postavki informacionog sistema – odnosi se na tekuće inicijative za informacioni sistem za biodiverzitet, prikupljanje podataka, obradu i analizu podataka, pružanje i korištenje podataka, finansijski i kadrovski kapaciteti za informacioni sistem.

Regionalna procjena početnog stanja u oblasti upravljanja informacijama o biodiverzitetu i izvještavanju u Jugoistočnoj Evropi    PDF

Procjena početnog stanja u oblasti upravljanja informacijama o biodiverzitetu i izvještavanju u Bosni i Hercegovini    PDF

Komponenta 2

BIMR Regionalni priručnik – priručnik je napisan za sve relevantne vladine i nevladine aktere koji se bave upravljanjem podacima i izvještavanjem u oblasti biodiverziteta. Pripremljen je na način da bude primjenjiv u svim ekonomijama JIE. Glavni fokus je usmjeren na komponente informacionog sistema za biodiverzitet, taksonomske baze podataka i kataloge vrsta, standarde za podatke o biodiverzitetu (TDWG, Darwin Core), strukturisane i standardizovane obrasce za sakupljanje podataka o biodiverzitetu, georeferenciranje, priremu za mrežu Natura 2000, usklađenost sa EU INSPIRE direktivom, autorska prava i korištenje podataka sa primjerom Hrvatske, nacionalno zakonodavstvo u oblasti BIMR-a i rodnu usklađenost, koji prate međunarodne standarde EU direktiva i CBD-a.

Dokument preporuka o poticanju BIMR-a u regiji JIE - usmjeren je na kratkoročne i srednjoročne preporuke u pogledu daljnjih reformi EU integracije (npr. Poglavlje 27 – posebno vezano za zakonodavstvo, zaštitu prirode) od strane relevantnih ministarstava za okoliš/životnu sredinu i drugih relevantnih donositelja odluka u oblasti očuvanja okoliša / prirode.

Priručnik za upravljanje informacijama o biodiverzitetu i izvještavanje u Jugoistočnoj Evropi    PDF

Recommendation Paper on Enhancing the BIMR in SEE region    PDF

Organizovana je GIS obuka „Procesuiranje podataka i tehnika održavanja za svrhu efikasnog upravljanja podacima o biodiverzitetu i izvještavanje“ (septembar, 2017) za predstavnike iz Agencija za zaštitu okoliša/životne sredine / Zavoda za zaštitu prirode ili drugih institucija nadležnih za informacioni sistem o biodiverzitetu u JIE.

Komponenta 3

Pilotiranje BIMR Regionalnog priručnika – dvije glavne aktivnosti koje su dogovorene među relevantnim akterima u regionu JIE, implementirane su u periodu januar–juli, 2018:

Organizovana je Prva obuka mobilizacije podataka o biodiverzitetu (april, 2018) u saradnji sa Globalnim sistemom za informacije o biodiverzitetu (GBIF) sa fokusom na tehičke aspekte mobilizacije podataka – posebno na digitalizaciju, upravljanje i online publikovanje prema GBIF standardima koje je namjenjeno za prikupljače/integratore/pružatelje podataka iz Agencija za zaštitu okoliša/životne sredine / Zavoda za zaštitu prirode, Instituta za zaštićena područja, Fondova za okoliš/životnu sredinu, fakulteta (profesora/asistenata), prirodnjačkih muzeja (kustosa, kolekcionara) i NVO-a iz regiona JIE.


Osnovna baza Informacionog sistema za zaštitu prirode u Crnoj Gori, Makedoniji i Bosni i Hercegovini

Ova aktivnost ima za cilj da uspostavi regionalno jedinstvenu strukturu baze podataka o biodiverzitetu, koristi softverske alate za definisanu strukturu baze podataka (REST WEB usluge - specifikacija i djelimična implementacija, dovoljna za podršku WEB stranice razvijene u ovoj aktivnosti i WEB stranicu/e) te preporuči prioritete za dalji razvoj baze podataka i aplikacija u oblasti biodiverziteta.

Web stranica(e) obuhvata(ju):

  • Standardni obrazac podataka - SDF za Natura 2000 uključujući zahtjeve za izvještavanje o podacima, za Makedoniju;
  • Lista endema JIE za Crnu Goru i Bosnu i Hercegovinu.

Regionalni pristup u dizajniranju ovog IT rješenja pruža zajedničku platformu za regionalnu razmjenu podataka, znanja i iskustava vezanih za biodiverzitet, s obzirom na tehničke i organizacione / administrativne razlike koje postoje među zemljama.

Struktura baze podataka o biodiverzitetu zasnovana je na Darwin Core-u, međunarodnom standardu koji obuhvata riječnik pojmova u cilju lakše razmjene informacija o biodiverzitetu.

Krajnji korisnici ove aktivnosti su:

Uspostavljanje osnovne baze podataka za informacioni sistem za zaštitu prirode/biodiverzitet u Jugoistočnoj Evropi (tehnički izvještaj)    PDF

Kontaktirajte nas


Vaša poruka je poslana. Hvala!
Kancelarija
Fond za zaštitu okoliša Federacije BiH
Hamdije čemerlića 39A
71 000 Sarajevo, Federacija Bosne i Hercegovine
Bosna i Hercegovina
Phone: +387 (0)33 723 680
Email
info@fzofbih.org.ba