INFORMACIONI SISTEM

ZAŠTITE PRIRODE FEDERACIJE BOSNE I HERCEGOVINE

O Informacionom Sistemu


Informacioni sistem zaštite prirode Federacije Bosne i Hercegovine (ISZP-FBiH) čine informacije o prirodnom (biološkom i geološkom) nasljeđu Federacije Bosne i Hercegovine u formi baza podataka, aplikativnih rješenja i web servisa. ISZP-FBiH je namijenjen za prikupljanje, čuvanje, održavanje i dijeljenje podataka.

Prema članu 197. Zakona o zaštiti prirode Federacije BiH (Sl. novine FBiH broj 66/13 od 28.8.2013.godine) Federalno ministarstvo okoliša i turizma (FMOiT) treba da organizuje, a Federalni zavod za zaštitu prirode (FZZP) vodi informacioni sistem zaštite prirode (ISZP) kao dio jedinstvenog informacionog sistema ministarstva, prema međunarodno prihvaćenim standardima i obavezama. Prema istom članu FZZP treba da prikuplja, obrađuje i objedinjuje podatke o stanju prirode, izrađuje izvještaje i vodi baze podataka u sklopu ISZP.

Budući da FZZP još nije uspostavljen, Vlada Federacije BiH je na 137. sjednici donijela Zaključak broj 146/2018 od 01.02.2018. godine, kojim zadužuje Fond za zaštitu okoliša Federacije BiH (Fond) da pokrene aktivnosti u cilju formiranja ISZP. Fondu je dodjeljen zadatak uspostavljanja i razvijanja ISZP do momenta uspostave FZZP.

Ovaj portal je početna stranica na kojoj će biti objavljeni svi dijelovi ISZP-FBiH u modularnoj formi (zaštićena područja, flora, fauna, zaštićene vrste, crvena lista itd.). Svaki dio ovog informacionog sistema će se razvijati kao posebna aplikacija i integrisati u sistem ili putem zajedničke baze ili dodavanjem vanjske reference na ovaj portal.

Moduli


Zaštićena područja FBiH

Područja koja imaju izraženu geološku, biološku, ekosistemsku ili pejzažnu raznovrsnost i koja su značajna kao staništa vrsta ptica.

Lista endema Jugoistočne Evrope

Endemične vrste čiji su klasični lokaliteti na području Jugoistočne Evrope (vaskularne biljke, sisari, vodozemci i tvrdokrilci (Coleoptera)).

Pilot modul FBiH

Pilot modul rasprostranjenja vrsta FBiH sa 100 izabranih vrsta

Flora FBiH

Registar biljnih vrsta FBiH.

Fauna FBiH

Registar životinjskih vrsta FBiH.

Crvena lista FBiH

Lista vrsta rasprostranjenih u FBiH, koje imaju kategoriju ugroženosti u skladu sa kriterijumima IUCN-a.

O Fondu


Fond za zaštitu okoliša Federacije BiH je strukturirana, neprofitna, finansijska institucija u svojstvu pravnog lica s pravima, obavezama i odgovornostima utvrđenim Zakonom o Fondu, Statutom Fonda kao i nizom drugih zakonskih i podzakonskih akata. Fond je osnovan od strane Vlade Federacije BiH 08.07.2003. godine, a postao je operativan 2010. godini. U prethodnih 10 godina, Fond je prepoznat kao subjekt, koji finansijskom i tehničkom podrškom doprinosi postizanju ciljeva definisanih u relevantnim domaćim i međunarodnim dokumenatima iz oblasti zaštite okoliša.

Svojim djelovanjem, Fond se iskazao kao jedan od pokretača snažnijeg ekonomskog i privrednog razvoja Federacije BiH, uz stalnu transparentnost namjenskog pribavljanja, upravljanja i korištenja sredstava Fonda.

Dostupnosti rezultata i informacija o projektima koje Fond finansira, sa jedne strane, kao i kontinuirano finansiranje projekata iz oblasti zaštite prirode, sa druge strane, dovele su do prepoznavanja Fonda kao transparentnog izvora provjerenih i relevantnih informacija. Prethodno navedene činjenice su jedan od ključnih faktora uključivanja Fonda u uspostavljanje i vođenje informacionog sistema zaštite prirode Federacije BiH.

O projektu


Uspostavljanje osnovne baze Informacionog sistema zaštite prirode Federacije Bosne i Hercegovine (ISZP-FBIH) i različitu regionalnu saradnju i projekte koji se tiču očuvanja biodiverziteta je podržao Otvoreni regionalni fond za Jugoistočnu Evropu – Biodiverzitet (GIZ/ORF-BD) u sklopu podprojekta „Regionalna mreža za upravljanje informacijama o biodiverzitetu i izvještavanje (BIMR)“, kojeg finansira njemačko Savezno ministarstvo za ekonomsku saradnju i razvoj (BMZ), a implementira Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH.


Ukratko o BIMR potprojektu (juli, 2016–2018)

Cilj pod-projekta je poboljšati kapacitete partnerskih institucija u oblasti BIMR-a kako bi se ispunili zahtjevi prema Konvenciji o biološkoj raznolikosti (eng. CBD) i Evropskoj uniji (eng. EU) u Jugoistočnoj Evropi (JIE).

Učešće i posvećenost svih relevantnih i zainteresovanih grupa u regionu JIE su doprinijeli izradi i implementaciji tri komponente s ciljem izgradnje kapaciteta BIMR potprojekta:

Komponenta 1

Regionalne i nacionalne procjene početnog stanja u oblasti BIMR-a uključuje sljedeće segmente:

  • a) Procjena aktera – mapira interese i odnose relevantnih aktera u ciljanim ekonomijama JIE. Ova aktivnost je povezana za njihove uloge i funkcije, stručno znanje i prakse vezane za prikupljanje i analizu podataka o biodiverzitetu, verifikaciju i validaciju, te izvještavanje;
  • b) Procjena politika – fokus je na nacionalni zakonodavni okvir, instrumente i alate koji se vežu za svaku instituciju koja je relevantna za BIMR;
  • c) Procjena postavki informacionog sistema – odnosi se na tekuće inicijative za informacioni sistem za biodiverzitet, prikupljanje podataka, obradu i analizu podataka, pružanje i korištenje podataka, finansijski i kadrovski kapaciteti za informacioni sistem.

Regionalna procjena početnog stanja u oblasti upravljanja informacijama o biodiverzitetu i izvještavanju u Jugoistočnoj Evropi    PDF

Procjena početnog stanja u oblasti upravljanja informacijama o biodiverzitetu i izvještavanju u Bosni i Hercegovini    PDF

Komponenta 2

BIMR Regionalni priručnik – priručnik je napisan za sve relevantne vladine i nevladine aktere koji se bave upravljanjem podacima i izvještavanjem u oblasti biodiverziteta. Pripremljen je na način da bude primjenjiv u svim ekonomijama JIE. Glavni fokus je usmjeren na komponente informacionog sistema za biodiverzitet, taksonomske baze podataka i kataloge vrsta, standarde za podatke o biodiverzitetu (TDWG, Darwin Core), strukturisane i standardizovane obrasce za sakupljanje podataka o biodiverzitetu, georeferenciranje, priremu za mrežu Natura 2000, usklađenost sa EU INSPIRE direktivom, autorska prava i korištenje podataka sa primjerom Hrvatske, nacionalno zakonodavstvo u oblasti BIMR-a i rodnu usklađenost, koji prate međunarodne standarde EU direktiva i CBD-a.

Dokument preporuka o poticanju BIMR-a u regiji JIE - usmjeren je na kratkoročne i srednjoročne preporuke u pogledu daljnjih reformi EU integracije (npr. Poglavlje 27 – posebno vezano za zakonodavstvo, zaštitu prirode) od strane relevantnih ministarstava za okoliš/životnu sredinu i drugih relevantnih donositelja odluka u oblasti očuvanja okoliša / prirode.

Priručnik za upravljanje informacijama o biodiverzitetu i izvještavanje u Jugoistočnoj Evropi    PDF

Recommendation Paper on Enhancing the BIMR in SEE region    PDF

Organizovana je GIS obuka „Procesuiranje podataka i tehnika održavanja za svrhu efikasnog upravljanja podacima o biodiverzitetu i izvještavanje“ (septembar, 2017) za predstavnike iz Agencija za zaštitu okoliša/životne sredine / Zavoda za zaštitu prirode ili drugih institucija nadležnih za informacioni sistem o biodiverzitetu u JIE.

Komponenta 3

Pilotiranje BIMR Regionalnog priručnika – dvije glavne aktivnosti koje su dogovorene među relevantnim akterima u regionu JIE, implementirane su u periodu januar–juli, 2018:

Organizovana je Prva obuka mobilizacije podataka o biodiverzitetu (april, 2018) u saradnji sa Globalnim sistemom za informacije o biodiverzitetu (GBIF) sa fokusom na tehičke aspekte mobilizacije podataka – posebno na digitalizaciju, upravljanje i online publikovanje prema GBIF standardima koje je namjenjeno za prikupljače/integratore/pružatelje podataka iz Agencija za zaštitu okoliša/životne sredine / Zavoda za zaštitu prirode, Instituta za zaštićena područja, Fondova za okoliš/životnu sredinu, fakulteta (profesora/asistenata), prirodnjačkih muzeja (kustosa, kolekcionara) i NVO-a iz regiona JIE.


Osnovna baza Informacionog sistema za zaštitu prirode u Crnoj Gori, Makedoniji i Bosni i Hercegovini

Ova aktivnost ima za cilj da uspostavi regionalno jedinstvenu strukturu baze podataka o biodiverzitetu, koristi softverske alate za definisanu strukturu baze podataka (REST WEB usluge - specifikacija i djelimična implementacija, dovoljna za podršku WEB stranice razvijene u ovoj aktivnosti i WEB stranicu/e) te preporuči prioritete za dalji razvoj baze podataka i aplikacija u oblasti biodiverziteta.

Web stranica(e) obuhvata(ju):

  • Standardni obrazac podataka - SDF za Natura 2000 uključujući zahtjeve za izvještavanje o podacima, za Makedoniju;
  • Lista endema JIE za Crnu Goru i Bosnu i Hercegovinu.

Regionalni pristup u dizajniranju ovog IT rješenja pruža zajedničku platformu za regionalnu razmjenu podataka, znanja i iskustava vezanih za biodiverzitet, s obzirom na tehničke i organizacione / administrativne razlike koje postoje među zemljama.

Struktura baze podataka o biodiverzitetu zasnovana je na Darwin Core-u, međunarodnom standardu koji obuhvata riječnik pojmova u cilju lakše razmjene informacija o biodiverzitetu.

Krajnji korisnici ove aktivnosti su:

Uspostavljanje osnovne baze podataka za informacioni sistem za zaštitu prirode/biodiverzitet u Jugoistočnoj Evropi (tehnički izvještaj)    PDF

Kontaktirajte nas


Vaša poruka je poslana. Hvala!
Kancelarija
Fond za zaštitu okoliša Federacije BiH
Hamdije čemerlića 39A
71 000 Sarajevo, Federacija Bosne i Hercegovine
Bosna i Hercegovina
Phone: +387 (0)33 723 680
Email
info@fzofbih.org.ba